Kruidenrijk grasland op veen
Stappenplan op basis van ervaringen uit de praktijk
De meerwaarde van een diverse grasmat
Kruiden trekken fauna aan zoals wormen en weidevogels en daarnaast kunnen kruiden ook meer (en andere) mineralen en sporenelementen uit de bodem halen dan gras, wat ten goede komt aan de gezondheid van de koe.
Maatschappelijke waardering en nieuwe verdienmodellen
Er is ook een groeiende waardering vanuit de maatschappij, de overheid en het bedrijfsleven; denk bijvoorbeeld aan extra beloningen voor kruidenrijk grasland via de ecoregelingen van het nieuwe GLB, Planet Proof, A-Ware, Grutto, Wilder Land en vele anderen. Ook op het gebied van ecosysteemdiensten ontstaan er mogelijkheden, via bijvoorbeeld de Rabo Carbon Bank en Biodiversiteitsmonitor. Maar hoe krijg je als boer nou kruiden in je grasmat, wat past er bij jouw specifieke bedrijfsvoering en grondsoort en wat komt er kijken bij het beheren van kruidenrijk grasland? En what levert het economisch en ecologisch nou precies op?
Ervaringen uit het praktijknetwerk van Wij.land
Over deze vraag is en wordt landelijk waardevolle kennis opgebouwd via tal van experimentele onderzoeken (zoals koeien & kruiden), die verschillende onderdelen van het onderwerp belichten. Wij.land wil iets aan deze kennis toevoegen door de lessen die wij trekken uit ervaringen die je tegenkomt in de praktijk; sinds 2019 hebben al 44 Wij.land-boeren kruidenmengsels gebruikt om de kruiden in hun graslanden te stimuleren. De individuele ervaringen worden in het lerende netwerk van Wij.land uitgewisseld, waaruit we belangrijke lessen trekken.
De specifieke uitdaging van boeren op veengrond
Daarnaast hebben vele Wij.land-boeren een extra uitdaging, omdat velen op een veenbodem boeren. Op veengronden is het extra uitdagend om kruiden te introduceren en te behouden. Op veengronden is inzaaien namelijk niet wenselijk. Doorzaaien is echter duidelijk minder effectief, omdat de kruiden dan de concurrentie met het gras aan moeten gaan. Op veen doet gras het érg goed, met dank aan het natuurlijke stikstofleverend vermogen van de bodem. Sinds 2019 is er door 44 Wij.land-boeren op inmiddels zo’n 160 ha geëxperimenteerd met kruiden. Op vele van deze percelen hebben we met de boeren uitgebreide monitoring gedaan, waarin we hebben onderzocht welke zaaimethoden het meest effectief waren en hoe kruidenrijkdom relateert aan voederwaarde, biodiversiteit en bodemkwaliteit.
Doel van dit handboek
Dit handboek is een bundeling van de laatste kennis over kruidenrijk grasland. We delen ervaringen van boeren, de onderzoeksresultaten en informatie uit andere projecten, zodat we gezamenlijk meer kruidenrijke graslanden in ons landschap kunnen ontwikkelen.
Veel succes en geniet van je kruidenrijke grasland!
We zijn momenteel bezig met het updaten van dit handboek en hopen jullie snel een nieuwe versie te leveren met nieuwe inzichten en geleerde lessen!